Narcyzm ukryty: cechy, objawy i traktowanie ukrytego narcyza

narcyzm ukryty

Narcyzm ukryty to jedna z odmian narcystycznej osobowości, która jest szczególnie trudna do rozpoznania. Tym bardziej taka osoba może przyczynić się do zbudowania toksycznej relacji na dłuższy czas.

Bardzo często narcyzem ukrytym jest kobieta, ale nie tylko. W tym artykule dowiesz się, czym dokładnie jest ukryty narcyzm, jakie ma cechy i objawy oraz jak sobie radzić z osobą, która go przejawia.

Zanim zaczniemy, możesz zrobić test na narcyzm ukryty, dzięki któremu dowiesz się, czy osoba, z którą masz do czynienia, faktycznie przejawia narcystyczne cechy.

Test na narcyzm

Dowiedz się, czy mężczyzna lub kobieta cierpi na patologiczny narcyzm lub przejawia narcystyczne cechy osobowości

Narcyzm ukryty: cechy

Jak już wspomniałem, psychologia wyodrębniła kilka form narcyzmu. My zajmiemy się dziś rozróżnieniem zachowań jawnych (overt) od zachowań ukrytych (covert).

W tej drugiej kategorii, na której skupimy się szczególnie, są ci, którzy zachowują się nieco inaczej niż „tradycyjni” narcyzi. Charakteryzują ich następujące cechy i zachowania:

1. Kamuflowanie swoich cech

Narcyz ukryty ma tendencję do kamuflowania swoich cech. Dlatego też rozpoznanie go może być bardzo trudne. Ukryty narcyzm jest też często określany jako narcyzm wrażliwy lub osoba zmagająca się z depresją narcystyczną.

Odczuwa pustkę, przez co nie ma typowych cech silnego, zdecydowanego narcyza. Próbuje natomiast ukryć swoje wady, co przekłada się na szczególne uwrażliwienie na krytykę ze strony otoczenia.

2. Cierpienie z powodu krytyki

ukryty narcyzm

W rzeczywistości narcyz ukryty cierpi. Problem w tym, że jest on głęboko przekonany, że źródłem jego bólu są inni, a nie on sam.

Konsekwencją tego typu przekonania jest to, że narcyz ukryty bardzo cierpi z powodu krytyki, jaka go spotyka. Chciałby być uważany przez wszystkich za „człowieka wyjątkowego” i nie jest w stanie przyjmować konstruktywnej krytyki. Często przyjmuje też postawę defensywną1, odbierając każdą sugestię jako atak na jego osobę.

3. Krytykowanie innych

Jednocześnie, narcyz ukryty nie ma żadnych problemów z krytykowaniem i obrażaniem bliskich mu osób. Łatwo dostrzega cudze wady i wyolbrzymia je, czepiając się innych i wypowiadając się o nich lekceważąco.

Ta dysproporcja jest również wynikiem tego, że lubi szukać w otoczeniu powodów własnego niezadowolenia czy niepowodzenia, bowiem nie chce się zmierzyć z własnymi słabościami. Poza tym czuje się często zagrożony, więc na wszelki wypadek ujmuje wartości potencjalnym rywalom.

4. Robienie z siebie ofiary

Bardzo typową postawą narcyza ukrytego jest przedstawianie siebie w każdej sytuacji jako ofiary. Zawsze potrafi znaleźć winnego swojego nieszczęścia. Podkreśla też swoją wyjątkowość poprzez to, że inni nigdy nie potrafią go dostatecznie docenić i że nie dostaje od życia tego, na co w swoim mniemaniu zasługuje.

W narcyzmie ukrytym szukanie winnego i gra między ofiarą a oprawcą jest bardzo istotna. Pozwala zrzucić odpowiedzialność na innych, odwrócić uwagę od własnych słabości i wymusić na innych szczególne traktowanie.

5. Manipulowanie afektywne

Narcyz ukryty znany jest też jako „manipulator afektywny”. Podobnie jak narcyz jawny, on również manipuluje ludźmi i sytuacjami, aby osiągnąć swój cel: być chwalony i wielbiony.

Wyjątkowo dobrze potrafi grać na emocjach, budząc współczucie i poczucie winy. Chętnie sięga też po szantaż emocjonalny. Wszystko po to, by odgrywać rolę tego słabego, bezbronnego, choć w rzeczywistości to on trzyma wszystkich w garści.

6. Introwertyzm i wycofanie

Narcyz ukryty nie robi wrażenia osoby pewnej siebie i brylującej w towarzystwie. To zwykle introwertycy, wycofani, mało aktywni społecznie, unikający i niepewni2.

Właśnie z tego powodu tak trudno rozpoznać narcyza ukrytego. Nie przejawia typowych narcystycznych cech, które kojarzą się z osobą przekonaną o swojej wyższości nad innymi. Dzięki temu potrafi też łatwiej wzbudzać współczucie.

7. Nadwrażliwość i depresja

ukryty narcyzm objawy

Nadwrażliwość, przygnębienie, pustka, obniżenie nastroju, anhedonia – te wszystkie określenia często dotyczą narcyza ukrytego. Właśnie dlatego nazywa się go również wrażliwym.

Ta charakterystyka ukrytego narcyzmu wynika z jednej strony z lękiem przed porażką, a drugiej – z nierealnych oczekiwań, które w zderzeniu z rzeczywistością dają mu poczucie słabości i nieadekwatności3.

Narcyzm ukryty: objawy

W teorii wszystko wydaje się bardzo proste. Ale jak w praktyce rozpoznać narcyza ukrytego? Jakie są objawy ukrytego narcyzmu? Zastanawiasz się, czy kiedykolwiek miałeś/aś już z nim styczność?

Oto symptomy, które pomogą ci rozpoznać osobę z narcyzem ukrytym:

  • Jest kobietą – kobiety częściej są narcyzkami ukrytymi niż odkrytymi;
  • Jest osobą spokojną, cichą, milczącą, nierzadko więcej słucha niż mówi;
  • Mowa ciała zdradza negatywny stosunek: traci uwagę, odwraca wzrok, nudzi się;
  • W wypowiedziach bierze pod uwagę tylko własny punkt widzenia;
  • Nie wykazuje empatii, choć wobec siebie jest nadwrażliwy/a;
  • Miewa stany lękowe, często jest zakłopotany/a, unika ludzi;
  • Bardzo źle reaguje na krytykę;
  • Stosuje szantaż emocjonalny i stawia siebie w roli ofiary;
  • Narzeka na brak zainteresowania otoczenia jego osobą.

Narcyz ukryty i powrót po odejściu

Narcyz ukryty, podobnie jak inni narcyzi, prawie zawsze wykazuje chęć powrotu po zakończeniu związku. Narcyzi ukryci są szczególnie zainteresowani wejściem w ten sam związek, zwłaszcza gdy to nie oni zdecydowali o jego zakończeniu.

Jak można sobie wyobrazić, powodem ich chęci powrotu jest zemsta, a nie miłość. To oni muszą mieć ostatnie słowo, a nie ich partnerka. Sposób, w jaki narcyz ukryty pojawia się w życiu byłej partnerki, nie jest również niczym zaskakującym.

W rzeczywistości gra w tę samą „grę”, co narcyz jawny. Wykazuje skrajny romantyzm, troskliwą postawę, szepcze czułe słowa i prawi komplementy. W obliczu takich zachowań trudno pozostać racjonalnym i obojętnym. Pamiętaj jednak, że narcyz, choć wydaje się czuły i troskliwy, jest nadal zręcznym manipulatorem.

W związku z tym w chwili, gdy zakończysz związek z narcyzem ukrytym, upewnij się, że masz wystarczająco dużo siły, aby trzymać go z daleka od siebie, pomimo jego prób i chęci, aby cię „odzyskać”. Niestety, w rzeczywistości narcyz kreuje zwykłą iluzję, która przyniesie ci tylko więcej bólu niż szczęścia.

Ukryty narcyz: jak z nim postępować?

Gdy już poznaliśmy wszystkie cechy narcyza ukrytego, możemy przejść do etapu, w którym zrozumiemy, jak sobie z nim radzić.

Najważniejsze to uodpornić się na manipulację i wyznaczyć zdrowe granice. To dwie kwestie, które zagwarantują bezpieczeństwo tobie.

Bardzo trudno jest jednak ulepszyć czy „zmienić” narcyza ukrytego poprzez rozmowę czy zrozumienie go. Dlatego osoby, które chcą żyć z narcystycznym partnerem, powinny wziąć udział w terapii dla par.

Ukryty narcyz

Wsparcie terapeutyczne jest jedynym sposobem, który może uchronić was przed destrukcyjnym wpływem narcyzmu. Pomoc terapeuty jest również bardzo przydatna dla samego narcyza, który dzięki określonym metodom i technikom nauczy się innego sposobu postrzegania rzeczywistości i samego siebie.

Terapia może pomóc narcyzowi zmienić poglądy na relacje międzyludzkie i miłość oraz zapewnić mu szczęśliwsze życie. Zasadniczo, wsparcie terapeutyczne służy zarówno singlom, jak i parom oraz małżeństwom.

Narcyza ukrytego, jak każdą inną osobę z tym zaburzeniem, trudno przekonać do podjęcia leczenia. Niemniej jednak ukryty narcyz czasami trafia do psychologa z powodu depresji i zaburzeń lękowych.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat osobowości narcyza, zachęcam cię do zapoznania się z e-bookiem „Sposób Na Narcyza” i „Sposób Na Narcyzkę„. Odkryj metody, które pomogą ci żyć z narcystycznym partnerem oraz sprawdź sygnały, które wzbudzają niepokój i sugerują zakończenie relacji z toksycznym narcyzem.

Metoda pozwalająca bronić się przed narcystyczną osobą, odpowiedzieć na jej manipulacje, zdobyć ją lub skłonić do powrotu

Źródła

  1. https://www.health.com/covert-narcissists-traits-causes-and-how-to-spot-one-8413618 ↩︎
  2. https://www.health.com/covert-narcissists-traits-causes-and-how-to-spot-one-8413618 ↩︎
  3. https://www.healthline.com/health/covert-narcissist ↩︎
5/5 - (1 vote)
Rozwój Do Potęgi
Rozwój Do Potęgi
Rozwój Do Potęgi to blog poświęcony rozwojowi osobistemu, psychologii i relacjom partnerskim. Jesteśmy także autorami cenionych poradników poświęconych tej tematyce. Wszystkie nasze e-booki dostępne są na tej stronie.