Jak kończy narcyz, gdy nie chce kontynuować związku? Jak wygląda odrzucenie przez narcyza? I jak sobie z nim poradzić?
Partner o narcystycznej osobowości to bardzo podstępny przeciwnik. Ma też tę cechę, że dość szybko się nudzi i chętnie zmienia partnerki. Zanim jednak zakończy związek, upewni się, że tak łatwo się po tym nie podniesiesz. Jakie taktyki stosuje? Po czym poznać, że narcyz chce z tobą skończyć? Dowiesz się tego z tego artykułu.
Wyjaśnię, jak narcyz kończy związek, przedstawiając poszczególne etapy odrzucenia przez niego. Następnie dowiesz się, co cię czeka po porzuceniu i co możesz dalej z tym zrobić. Wytłumaczę również, dlaczego narcyz czasami nie pozostaje konsekwentny w swoich decyzjach.
Zanim przystąpisz do lektury, zachęcam cię do zrobienia krótkiego, darmowego testu online. Odpowiedz na pytania i dowiedz się, czy facet, z którym masz do czynienia, jest narcyzem i jak bardzo nasilone są w nim narcystyczne cechy osobowości. Kliknij poniżej i poświęć 2 minuty na test.
Dowiedz się, czy on jest narcyzem
Jak kończy narcyz: etapy rozpadu relacji
Kiedy narcyz kończy związek, zwykle spowodowane jest to nudą i dostatecznym „wyeksploatowaniem” osoby, z którą dotychczas się spotykał. Jeśli nie dostarcza mu ona silnych bodźców ani nie zaspokaja dłużej jego potrzeb, narcyz zacznie rozglądać się za kimś innym.
Do decyzji o odejściu doprowadzą go poszczególne etapy rozwoju (czy też właśnie rozpadania się) relacji. Szczegółowe opisy tych procesów znajdziesz poniżej.
1. Budowa uzależnienia ofiary
Prawda jest taka, że narcyz na ogół nie porzuca, dopóki nie omota. Chodzi w końcu o końcowy efekt, kiedy to ktoś cierpi z jego powodu, tęskni za nim, błaga go, żeby został. Nie interesuje go obojętność, więc najpierw musi od siebie uzależnić.
Najczęściej narcyz zaczyna od love bombingu, czyli bombardowania miłością. Mówiąc w skrócie, odgrywa partnera idealnego, by zdobyć zaufanie i oddanie.
To właśnie początkowa sielanka sprawia, że nie chce się wierzyć, że ktoś mógł tak bardzo się zmienić. Nawet, kiedy przestaje być kolorowo, liczymy na to, że narcyz znów będzie taki, jak kiedyś.
Następnie uzależnienie narcyz buduje poprzez manipulację. Nierzadko izoluje swoją ofiarę od innych osób, które mogłyby jej przemówić do rozsądku. Jednocześnie sam siebie przedstawia jako najlepszą rzecz, jaką dana osoba mogła spotkać na swojej drodze1.
W rezultacie osoba związana z narcyzem boi się odrzucenia. Ma wrażenie, że tylko jego miłość się liczy, a ona musi zrobić wszystko, by na nią zasłużyć. Kiedy narcyz ją odtrąca, czuje się winna. Wydaje jej się, że po odejściu narcyza będzie nikim.
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak narcyz wciąga w relację i uzależnia od siebie ofiarę oraz jak się przed nim bronić, przeczytaj „Sposób Na Narcyza” – najbardziej kompletny poradnik na temat tej toksycznej osobowości.
Strategia, która pozwala bronić się przed narcyzem, zdobyć go, odzyskać lub uwolnić się od niego
2. Zduszenie poczucia własnej wartości
Ofiara narcyza nie ma szczególnie mocnej samooceny. Wręcz przeciwnie – z czasem kompletnie traci poczucie własnej wartości i uzależnia je od reakcji narcyza. A temu zależy wyłącznie na tym, żeby jeszcze bardziej pogrążyć.
Narcyz da ci poczucie, że jesteś gorsza od innych, że nie jesteś ani specjalnie atrakcyjna, ani inteligentna. Właściwie fakt, że jest z tobą, to niemal poświęcenie z jego strony.
Będzie lekceważył i krytykował twoje wybory, opinie, decyzje i plany. Każda twoja inicjatywa bowiem jest swego rodzaju dowodem nieposłuszeństwa. Nie możesz się mu wymknąć, zanim cię zostawi.
Narcystyczny partner z jednej strony daje ci do zrozumienia, że musisz zasłużyć na jego uczucie. Z drugiej – nigdy nie będziesz dla niego dość dobra. Dlatego wpędzi cię w poczucie winy, że to ty rujnujesz waszą relację.
To istny paradoks, bo narcyz będzie zarzucał ci np. brak pewności siebie czy to, że o siebie nie dbasz, ale gdy zechcesz podnieść swoje kwalifikacje, wybrać się do fryzjera, czy zaprezentujesz mu nową sukienkę, to cię wyśmieje.
Podsumowując, te pierwsze etapy prowadzą do dwóch rzeczy. Po pierwsze do tego, że boisz się odrzucenia i sama nie zdecydujesz się od niego odejść. Po drugie do tego, że będziesz miała poczucie winy i bezwartościowości, a także przekonanie, że to przez ciebie narcyz odszedł.
3. Znalezienie nowego obiektu
Podczas gdy ty będziesz zadręczać się tym, jak naprawić wmówione przez niego błędy i jak ratować wasz związek przed kryzysem, narcyz będzie po cichu robił swoje. Twoja potrzebująca, desperacka postawa już go nie kręci, za to na horyzoncie mógł pojawić się ktoś inny. Ktoś, kto ma wciąż ogromny potencjał zaspokojenia jego potrzeb.
Narcyz jest znany ze skłonności do zdrady. Sam może bywać zazdrosny, ale to tylko asekuracja i forma kontroli. Nie chce, żeby nagle ktoś okazał się lepszy od niego. Jednak żeby nakarmić swoje ego, chętnie będzie oddawał się flirtom i relacjom na boku, które będą zapewniać go o jego wyjątkowości i bezkonkurencyjności.
Jeśli odkryjesz zdradę narcyza, prawdopodobnie on podejdzie do ciebie dość lekceważąco. Może np. wmawiać ci, że coś sobie uroiłaś. Albo że flirt to nie zdrada, a w ogóle to jesteś strasznie pruderyjna i staroświecka. Albo że nie ma co się dziwić, skoro ty kompletnie przestałaś o siebie dbać.
Tu warto też wspomnieć o tzw. triangulacji. Jest to rodzaj prowadzonej przez narcyza manipulacji. Chodzi o to, żeby wytworzyć między dwiema (w tym przypadku) kobietami atmosferę rywalizacji o względy narcyza. Może więc on wzbudzać zazdrość w dwóch osobach naraz albo tylko wmawiać ci, że jest ktoś trzeci2.
4. Odrzucenie przez narcyza bez sentymentu
Kiedy tylko narcyz wyczuje dobrą okazję do ucieczki, wykorzysta ją. Oznacza to, że ma już zaplanowane, co zrobi po odejściu. Niewykluczone, że przedstawił cię jako zaborczą i nudną, a może nawet toksyczną (!), a jemu po prostu udało się od ciebie uwolnić3.
Jaką wersję przedstawi tobie? Prawdopodobnie nie będzie się wysilał. Może bezceremonialnie oświadczyć, że odchodzi, bo nie jest już z tobą szczęśliwy, tłamsisz go i nie inspirujesz do rozwoju. Albo powie wprost, że poznał kogoś, z kim jest mu znacznie lepiej. W każdym razie wbije ci jeszcze szpilę na odchodne.
Późniejsze zachowanie narcyza może wyglądać różnie w poszczególnych przypadkach. Jeden narcyz wymaże cię ze swojego życia, inny zadba o to, żebyś mogła śledzić jego poczynania i jeszcze bardziej z tego powodu cierpieć. Może też utrzymywać z tobą kontakt, a nawet zachowywać się tak, jakbyście nadal byli razem.
Przeczytaj też: Czy narcyz wraca?
Odrzucenie przez narcyza: co dalej?
Konsekwencja odejścia narcyza mogą być bardzo dotkliwe, choć i relacja z nim nie była niczym dobrym. Wprawdzie zakończył się twój toksyczny związek, ale wyszłaś z tego dość mocno poturbowana.
Przede wszystkim trudno ci odzyskać pewność siebie i poczucie własnej wartości. Wiesz, że narcyz cię krzywdził, ale co ci pozostało teraz, kiedy odszedł? Wrażenie, że nic nie znaczysz, dla nikogo nie jesteś ważna i nikt nie chce cię mieć przy sobie. To naprawdę dołujące.
Dodatkowo wypracowałaś w sobie pewne schematy zachowań, z którymi trudno ci będzie walczyć. Brak asertywności, dostosowywanie się, uzależnianie swojego życia i swoich opinii od innych… Z takim bagażem wejście w nową relację będzie trudne.
Co zatem możesz zrobić? Przede wszystkim poszukać pomocy. Polecam ci sięgnąć po e-book „Sposób Na Narcyza„, dzięki któremu dogłębnie poznasz narcystyczną osobowość i dowiesz się, jak sobie radzić, kiedy masz z nią styczność.
Znajdziesz tam zarówno porady na czas, kiedy żyjesz z narcyzem, jak i kiedy musisz stanąć na nogi po związku z nim. Kliknij poniżej, by dowiedzieć się więcej:
Strategia, która pozwala bronić się przed narcyzem, zdobyć go, odzyskać lub uwolnić się od niego
Jeśli wyjątkowo ciężko ci poradzić sobie z rozstaniem, warto sięgnąć też do pomocy specjalisty. Nawet kilka spotkań z psychoterapeutą może pozwolić ci właściwie ustosunkować się do tego, co przeżyłaś, i wyznaczyć sobie kierunek działań.
Ponadto musisz podjąć serię aktywności, które pozwolą ci stopniowo otworzyć się na ludzi i poprawić twoją samoocenę. Pomysły na to, jak pracować nad poczuciem własnej wartości, znajdziesz w tym wpisie.
Czy narcyz porzuca na stałe?
W tym artykule chciałbym poruszyć jeszcze jedno zagadnienie związane z tym, jak narcyz kończy związek. Jak już zostało wstępnie zasygnalizowane bowiem, zdarza się, że narcystyczny były partner wcale nie pozostaje konsekwentny i spójny w swoich przedsięwzięciach.
Po pierwsze, mówiliśmy o triangulacji. W istocie, narcyz może cię porzucić tylko częściowo. Możesz mieć wrażenie, że zostawił cię na innej, potem on do ciebie wróci, potem okaże się, że dalej utrzymuje kontakt z tamtą… Mówiąc krótko, może wkręcić cię w specyficzny trójkąt.
Po drugie, powiedzmy sobie jeszcze o hooveringu, czyli całkiem typowej dla narcyza taktyce. Termin pochodzi od słowa hoover oznaczającego odkurzacz – narcyz bowiem „zasysa” cię z powrotem do relacji z nim. Jak to się odbywa?
Narcyz może po jakimś czasie wrócić i próbować udowodnić ci, że się zmienił. Kiedy dasz mu drugą szansę… Cóż, wykorzysta ją w ten sam sposób, co swoją pierwszą szansę, a więc nic się nie zmieni.
Jeśli natomiast nie zgodzisz się na jego powrót, może dobijać się drzwiami i oknami. Grozić, szantażować, mścić się, wzbudzać zazdrość. Albo cię przekona, albo ukarze.
Po trzecie w końcu, nawet po odejściu, narcyz może mieć potrzebę kontrolowania ciebie. Będzie się zachowywał tak, jakby nadal miał prawo do uzyskiwania informacji na twój temat. Zadba też, żebyś za szybko nie stanęła na nogi i nie uniezależniła się od niego. Szczególnie jeśli łączą was wspólne dzieci, będzie trzymał rękę na pulsie.
Przeczytaj też: Jak odzyskać narcyza?
Jak narcyz kończy związek: podsumowanie
Na zakończenie tego wpisu chcę ci powiedzieć, że bez względu na to, jak narcyz zakończył waszą znajomość, to w zasadzie jest pewne szczęście w nieszczęściu. Masz za sobą trudne doświadczenie, ale to już przeszłość, pod warunkiem, że wyniesiesz z tej lekcji jakąś wiedzę na przyszłość.
Sugeruję terapię zwłaszcza jeśli zauważyłaś, że już nie pierwszy raz przyciągasz toksycznego partnera, albo jeśli bardzo cierpisz i masz wątpliwości, czy bez narcyza będziesz jeszcze szczęśliwa.
Przypominam, że dobra znajomość cech osobowości narcystycznej i manipulacji narcyza, a także technik bronienia się przed nimi pozwoli ci na przyszłość uchronić się przed tego typu relacjami, a także uświadomić sobie, że nie ponosisz żadnej winy za skutki tego związku. Poznaj „Sposób Na Narcyza” i nie daj mu się omotać!
Strategia, która pozwala bronić się przed narcyzem, zdobyć go, odzyskać lub uwolnić się od niego
Źródła
- Foley, 2024, The Phases of a Narcissistic Relationship ↩︎
- Arzt, 2023, What a Narcissist Does at the End of a Relationship ↩︎
- Foley, 2024, The Phases of a Narcissistic Relationship ↩︎
